Olsztyn24 - Gazeta On-Line
Portal Informacyjny Olsztyna i Powiatu Olsztyńskiego

Transport ładunków ponadgabarytowych między Polską a Szwecją opiera się na precyzyjnym dopasowaniu parametrów technicznych ładunku do możliwości infrastruktury portowej i jednostek ro-ro. W praktyce o powodzeniu operacji decydują nie tylko wymiary czy masa, lecz także naciski osiowe, wysokość zestawu oraz dostępność slotów na konkretnych rejsach.

Najczęściej wykorzystywane kierunki to Świnoujście-Trelleborg, Świnoujście-Ystad oraz Gdynia-Karlskrona. To właśnie na tych liniach koncentruje się większość transportów ponadnormatywnych w regionie południowego Bałtyku.

Co w logistyce oznacza ładunek ponadgabarytowy?

Ładunek uznaje się za ponadgabarytowy, gdy przekracza dopuszczalne normy transportu drogowego. W Polsce standardowe limity wynoszą:

• szerokość: 2,55 m,
• wysokość: 4,0 m,
• długość zestawu: 16,5 m (ciągnik + naczepa) lub 18,75 m dla zestawu pojazdów z przyczepą,
• masa całkowita: 40 t. Każde przekroczenie tych wartości wymaga uzyskania zezwoleń kategorii I-VII oraz zaplanowania trasy z uwzględnieniem infrastruktury (wiadukty, ronda, nośność mostów).

Dlaczego prom ro-ro jest podstawą takich przewozów?

W przypadku ładunków ponadgabarytowych prom ro-ro eliminuje konieczność przeładunku, który w transporcie morskim typu lo-lo generowałby wysokie ryzyko uszkodzeń oraz dodatkowe koszty dźwigowe.

Na liniach bałtyckich standardem są jednostki o parametrach:

• nośność pokładu: nawet 3-5 t/m²,
• wysokość pokładu (clearance): od 4,5 do 6,5 m,
• długość linii ładunkowej: do 3000-4000 metrów,
• rampy o nośności przekraczającej 100 ton.

Dla transportów specjalnych istotne jest również to, czy jednostka posiada pokłady typu weather deck - otwarte przestrzenie umożliwiające przewóz ładunków o niestandardowej wysokości.

Ograniczenia, o których rzadko się mówi

Nie każdy ładunek ponadgabarytowy wejdzie na każdy prom. Barierami mogą być:

• limit wysokości zestawu,
• maksymalna długość zestawu,
• naciski osiowe,
• kąt najazdu rampy.

Dlatego każdy transport ponadgabarytowy wymaga wcześniejszego zgłoszenia do armatora wraz z dokładną specyfikacją techniczną.

Jak wygląda proces organizacji takiego transportu?

Proces organizacji takiego przewozu wymaga zsynchronizowania kwestii technicznych, formalnych i operacyjnych, takich jak:

• Analiza ładunku - masa całkowita, rozkład nacisków, wymiary, środek ciężkości.
• Dobór sprzętu - naczepa typu low-bed, semi, platforma modułowa.
• Sprawdzenie trasy do portu - ograniczenia drogowe, eskorty, objazdy.
• Zgłoszenie do operatora promowego - minimum 48-72 h przed rejsem.
• Rezerwacja miejsca (slotu) - dla ponadgabarytów liczba miejsc jest ograniczona; z wyprzedzeniem sprawdź ceny i zarezerwuj przeprawę promową najlepiej jeszcze na etapie planowania całej operacji logistycznej.
• Operacje portowe - wjazd według instrukcji terminala, z asystą terminalową.

Porty i ich realne możliwości operacyjne

Nie każdy port radzi sobie równie dobrze z transportem ponadgabarytowym.

Świnoujście
• bardzo wysoka przepustowość ro-ro,
• dobre zaplecze dla transportów ciężkich,
• częste połączenia (nawet kilka dziennie).

Gdynia
• stabilna infrastruktura,
• dobre rozwiązanie dla transportów z północnej Polski,
• dłuższy czas rejsu do Szwecji.

Trelleborg (Szwecja)
• jeden z największych portów ro-ro w Europie,
• wysoka specjalizacja w obsłudze cargo.

Ystad
• szybka obsługa zestawów ciężarowych,
• dobre połączenie z południową Szwecją.

Wyzwania operacyjne na trasie Polska-Szwecja

Najczęstsze wyzwania to:

• spóźnienie na check-in i utrata miejsca na rejsie,
• brak zgodności parametrów ładunku z rezerwacją,
• ograniczona liczba slotów dla ponadgabarytów,
• warunki pogodowe wpływające na harmonogram rejsów,
• konieczność postoju w porcie przy braku możliwości natychmiastowego wjazdu.

Do tego dochodzi koordynacja kilku stron: przewoźnika, spedytora, portu i armatora. Bez sprawnej komunikacji nawet niewielkie opóźnienie potrafi przesunąć cały łańcuch dostaw o kilkanaście godzin.

Bibliografia:
1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:31996L0053
2. https://www.gov.pl/web/gddkia/przejazdy-nienormatywne-czyli-duze-gabaryty-na-drogach-krajowych
3. https://tckancelaria.eu/branza-tsl/transport-ponadgabarytowy-zezwolenia-normy-i-kary/